We maakten van de gelegenheid gebruik om onze gastspreekster op de rooster te leggen over hoe zo’n wijnproefgids tot stand komt. Simonne vond dat helemaal niet erg en vertelde honderduit over haar ervaringen. Enkele van de meest boeiende vragen:

Schrijf je alleen?

Het uiteindelijke schrijven doe ik inderdaad alleen. Maar het proeven doe ik samen met een panel. In de jaren 1990 volgde ik een wijn- en likeurcursus. Daaraan hield ik het lidmaatschap over van een proefpanel. We noemden onszelf “tabula rasa”. In het begin werkten we voor het magazine Ambiance, maar dat tijdschrift zette op een bepaald moment de samenwerking stop. Toen gingen we proeven voor de krant. De krant verwachtte dat één op de twee besproken wijnen van de supermarkt zou komen, en zo is het idee voor het boek ontstaan. Het voordeel van dit panel is dat we goed op elkaar ingespeeld zijn en dat we samen de criteria bepaald hebben waaraan een goede wijn moet voldoen. We kunnen op die manier tamelijk objectief proeven, en we bespreken de wijnen ook steeds samen.

Hoe bepaal je welke wijnen in de uiteindelijke selectie kwamen?

Om te beginnen moet ik opmerken dat 1000 wijnen zéér veel is. Je moet dus met de supermarkten kunnen samenwerken, want anders wordt het voor mij onbetaalbaar om al die flessen te kopen. Aanvankelijk was er wat wantrouwen. Zo vroeg één supermarkt: “Is er wel een contract voor dat boek?” Inderdaad, dat was er.

Het doel was om van elke supermarkt ongeveer een derde van het reguliere aanbod te proeven en te bespreken. We hebben de supermarkten een eerste selectie laten uitvoeren. Voor de tweede editie van het boek (2009) konden we ons baseren op de wijnen die we in de editie van 2008 geproefd hadden. We legden bovendien een criterium op dat alle wijnen minstens zes maanden na verschijnen van het boek, voorradig moesten zijn. Dat is ten nadele van supermarkten zoals Aldi, die vaak werken met wijnen die maar zeer tijdelijk verkrijgbaar zijn, de zogenaamde “in-en-out-wijnen”. Mogelijk komen we volgend jaar op die beslissing terug. Je kan trouwens om een andere reden dan die, vaststellen dat de wijn niet in jouw supermarkt te krijgen valt: de filiaalhouder beslist namelijk ook tot op zekere hoogte welke wijn hij inslaat.

Bij het proeven hebben we vervolgens alle wijnen uitgesloten die een flesfout zoals kurksmaak vertoonden. Omdat we voldoende wijnen hadden, hoefden we die niet opnieuw te proeven. Maar voor het overige hebben we alle wijnen besproken, ook de minder geslaagde. De beste wijnen hebben we nog eens teruggeproefd en die zijn uiteindelijk in de hitlist terecht gekomen.

Hoe kom je tot een waardering in sterren?

Ons panel maakt gebruik van het ABC-systeem: A voor de zeer goede wijnen, C voor de slechte. We kunnen nog een – of een + toevoegen aan de letter om nog fijner te kwoteren. Maar voor het brede publiek is die notatie niet bruikbaar. Daarom besloten we die punten om te zetten naar sterren. Een wijn zonder sterren is een zwakke wijn. Eén ster betekent dat de wijn correct is. Twee sterren geven we aan correcte wijnen die ook nog persoonlijkheid heeft. Drie sterren is een goede wijn in zijn prijsklasse: een correcte wijn, die kwaliteit toont en evenwichtig is. Vier en vijf sterren is weggelegd voor wijnen die ook nog voldoende concentratie bezitten. We letten dus op een drietal aspecten: technische correctheid, harmonie en concentratie.

Belangrijk om weten is wel dat we “veeleisender” werden naargelang de wijn duurder was. Je mag dus drie sterren in de categorie -5 euro niet vergelijken met drie sterren in de klasse van +10 euro.

Proefden jullie blind?

Om een tweetal redenen doen we dat niet. Ten eerste, organisatorisch is dat moeilijk haalbaar. Tijdens de zomermaanden proefden we immers regelmatig vijftig tot zestig wijnen per week. Ten tweede wilden we de wijnen ook beoordelen op hun typiciteit, en dat kan je maar goed als je ook de herkomst van de wijn kent. Bovendien kenden we ook de juiste prijs van de wijnen niet. We wisten enkel in welke van de drie klassen hij zat: min vijf, vijf tot tien of meer dan tien euro. Omdat de prijsklasse een rol speelt, hebben we ook de wijnen van gespecialiseerde winkels van supermarkten apart behandeld. Dat was het geval voor Collishop (Colruyt) en WineWorld (Delhaize).

Zijn er wijnbouwers die specifiek voor supermarkten produceren? Wat is in feite een “supermarktwijn”?

Supermarkten werken vaak met zeer scherpe prijzen, bijvoorbeeld door de volledige oogst van een wijnbouwer op te kopen. De wijnbouwer heeft dan het voordeel dat hij geen risico loopt, maar anderzijds had hij misschien meer geld kunnen krijgen voor z’n wijn als hij hem zelf aan de man bracht. Sommige supermarkten maken ook zelf een assemblage van wijnen die ze dan zelf bottelen. Op het etiket vind je dan de naam van een kasteel dat niet bestaat.

De eigen bottelinstallaties van bijvoorbeeld Colruyt en Delhaize zijn wel goed, maar je kan je de vraag stellen waarom men dit doet. Vaak dient deze techniek alleen om een aoc-wijn te kunnen aanbieden aan extreem lage prijzen. Je koopt dan eerder het etiket dan de inhoud. Aldi is hier al langer om bekend, maar de andere supermarkten volgen. Er bestaat duidelijk een markt voor dit soort etiketwijnen, maar in onze proeven kwamen ze er niet altijd goed uit.

Bereik je met dit boek de leek? Ik merk immers dat er heel wat wijnjargon in de proefnotities staat.

Van de vorige editie zijn 15.000 exemplaren verkocht, dus ik denk dat we wijnminnend Vlaanderen met dit boek zeker bereiken, ook de leek. Maar ik geef iedereen de raad mee het boek als een gids te gebruiken. Proeven is en blijft de boodschap!

Dat denken wij ook, Simonne. Dank voor de leerrijke avond!